*Με αφορμή το αφιέρωμα στον εν λόγω φωτογράφο στο περιοδικό «Έψιλον» της Ελευθεροτυπίας (Τεύχος 994, 1 Μαΐου 2010), αλλά και της επίσκεψής του στην Ελλάδα, για το πενταήμερο φωτογραφικό σεμινάριο masterclass (31 Μαίου - 4 Ιουνίου) στο ΖΕΟΝ (περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο forum), σας παρουσιάζουμε τη βιογραφία και το έργο ενός σημαντικού φωτογράφου της νεότερης γενιάς.
"Je suis devenu photographe parce que je n'ai pas de mémoire. La photographie me permet de reconstituer les albums de famille que je n'ai jamais eus, dont les images manquantes sont devenues le moteur de mes recherches. Mes planches-contacts sont mon journal intime."
Ο Patrick Zachmann γεννήθηκε το 1955 στη Γαλλία, και συγκεκριμένα στο Choisy-le-Roi, μια κοινότητα στα νοτιοανατολικά προάστια του Παρισιού, που απέχει μόλις 10,7 χιλιόμετρα από το κέντρο του. Από τότε ως και τώρα, ζει και εργάζεται στο Παρίσι. Από τα 21 του χρόνια (1976), εργάζεται ως freelance φωτογράφος, αφιερώνοντας το μεγαλύτερο μέρος του έργου του σε μακροχρόνια project και ρεπορτάζ, που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και τη διαφορετικότητα των ομάδων που συνθέτουν την κουλτούρα του κοινωνικού περιβάλλοντος της κάθε χώρας.
Το 1982, το ρεπορτάζ του σχετικά με την αστυνομία της Νάπολι και της Καμόρα, της μαφίας δηλαδή που υπήρχε στην ιταλική αυτή πόλη, τον οδήγησε στην έκδοση του πρώτου του βιβλίου με τίτλο “Madonna” και σε μια συλλογή με κινηματογραφικές φωτογραφίες.
Από το 1982 ως το 1984, παράλληλα με ένα project που υποστηριζόταν από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας και αφορούσε δημόσια τοπία, ο Zachmann ασχολήθηκε και εξερεύνησε τις ζωές των εφήβων μεταναστών, στις φτωχογειτονιές της βόρειας Μασσαλίας. Όλα ξεκίνησαν όταν ο πολιτιστικός σύνδεσμος Faut κάλεσε τον Zachmann, μαζί με άλλους εννέα φωτογράφους, να παραδώσουν ένα σεμινάριο φωτογραφίας σε μη προνομιούχα παιδιά. Ο Patrick Zachmann επέλεξε τη Μασαλλία, διδάσκοντας την τέχνη του σε απόκληρα παιδιά πρώτης γενιάς και πασχίζοντας να τα παρακινήσει να διερευνήσουν την ταυτότητα τους. Ο νεαρός τότε Zachmann, θα καταπιανόταν για πρώτη φορά, με τα θέματα που θα αποτελέσουν τον πυρήνα της δουλειάς του, όπως η μετανάστευση, η μνήμη, ο αγώνας για ενσωμάτωση και η πάλη ταυτότητας που γεννιέται στο μεταίχμιο δύο κόσμων και που αποτέλεσε το ο θέμα του σεμιναρίου. Εμπιστεύτηκε τις μηχανές του στα παιδιά και τα ενθάρρυνε να ψάξουν τον εαυτό τους μέσα από τις εικόνες της καθημερινότητας τους. Την καθημερινότητα των banlieues. Η επιστροφή του μετά από 20 χρόνια, για να βρει τους τότε μαθητές του, αποτελεί το άρθρο της Ελευθεροτυπίας που αναφέραμε στην αρχή.
Το 1987, εκδίδει ένα από τα σημαντικότερα έργα του, το «Enquête d’Identité», που αποτέλεσε και το δεύτερο βιβλίο του, μετά από έντονη προσωπική εργασία σε μια φωτογραφική έρευνα σχετικά με την εβραϊκή του ταυτότητα.
Το 1989, τα άρθρα του σχετικά με τα γεγονότα στην πλατεία Tiananmen στο Πεκίνο είχαν μεγάλη απήχηση στο διεθνή τύπο (τα γεγονότα αυτά ο ίδιος το χαρακτήρισε κινέζικο Woodstock). Το ίδιο έτος του απονεμήθηκε το αναγνωρισμένου κύρους βραβείο Niepce για το έργο του. Το 1990 εισήχθη στην οικογένεια του πρακτορείου Magnum, στο οποίο αποτελεί μέλος του μέχρι και σήμερα. Μαζί με άλλους φωτογράφους, δημιούργησε το σύλλογο για την προστασία και την προώθηση της ιδιοκτησίας των φωτογραφιών που δημοσιεύονται στον Τύπο, στον οποίο προέδρευσε ως το 1992.
Για μια περίοδο περίπου 6 ετών, ο Zachmann συνέχισε μιας εις βάθος δουλειά που αφορούσε την Κινέζικη διασπορά, σε διαφορετικά μέρη του κόσμου. Λόγω αυτού προχωρά το 1995, στην έκδοση του επόμενου βιβλίου του με τίτλο «W. or The Eye of a Long-Nose», που χαιρετίστηκε με τον καλύτερο τρόπο από τους κριτικούς. Το βιβλίο συνοδεύτηκε και με μια φωτογραφική έκθεση, που πραγματοποιήθηκε σε 10 χώρες σε Ευρώπη και Ασία.
Το 1997, στο La Villette του Παρισιού, ο Zachmann πραγματοποιεί έκθεση σχετικά με την αποδημία του Μάλι, με φωτογραφίες που ελήφθησαν τόσο στη Γαλλία, όσο και στο Μάλι. Το project αυτό συνοδεύτηκε με ένα φιλμ που αφορούσε στην επιστροφή των απόδημων κατοίκων του Μάλι στο χωριό τους, αλλά και με την έκδοση ενός ακόμη βιβλίου του με τίτλο “Maliens ici et la-bas”.
Ανάμεσα στο 1996 και το 1998, ο Patrick Zachmann σκηνοθέτησε το μικρού μήκους φιλμ “La Mémoire de mon père”, καθώς και το πρώτο του μεγάλου μήκους “Allers-retour: Journal d’un photographe”, που αφορά την εξαφάνιση φυλών στη Χιλή. Και τα δύο κέρδισαν βραβεία και παίχτηκαν σε πολυάριθμα φεστιβάλ ταινιών. Με τις φωτογραφίες του από τη Χιλή, δημοσιεύει, το 2002, ένα ακόμη βιβλίο με τίτλο “Chili, Les routes de la mémoire”.
Το 2006, ξεκινά ένα ακόμη από τα σημαντικότερα έργα του, ένα φωτογραφικό ψυχογράφημα της κινέζικης δασποράς με τίτλο “Confusions Chinoises” (Chinese Confusions), κερδίζοντας το βραβείο από τη French Fine Arts Delegation (DAP).
Από το 2006 ως το 2008 σκηνοθέτησε μια ταινία με τίτλο “Bar Centre des Autocars”, σχετικά με το πεπρωμένο των 10 νέων από τη Μασσαλία που αναφέραμε στην αρχή του άρθρου και την επιστροφή του φωτογράφου 20 χρόνια μετά (Έψιλον Ελευθεροτυπίας). Παράλληλα, εξέδωσε και βιβλίο σχετικά με το προηγούμενο θέμα, με τίτλο “Ma proche Banlieue”.
Τα τελευταία χρόνια η θεματολογία του περιλαμβάνει την καταγραφή της παράνομης μετανάστευσης στην Ευρώπη, ακολουθώντας το ταξίδι των μεταναστών σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Μάλτα και η Γαλλία.
Η δουλειά του Patrick Zachmann έχει εκτεθεί διεθνώς κι έχει δημοσιεύσει σημαντικό αριθμό φωτογραφικών βιβλίων. Έχει βραβευτεί τόσο για το φωτογραφικό όσο και για το σημαντικό κινηματογραφικό του έργο. Όπως αναφέρει ο ίδιος, «έχουν περάσει πάνω από 30 χρόνια που φωτογραφίζω και όταν αναρωτιέμαι το γιατί συνειδητοποιώ ότι απλά έκανα εικόνες για να εμβαθύνω, να καταλάβω τι σημαίνει χρόνος, τι είναι η "μνήμη", πως προσεγγίζω το "παρελθόν", ποια είναι η ταυτότητα μου. Η προσωπική αυτή αναζήτηση με οδήγησε να πλησιάζω αυτούς που φωτογραφίζω, να μπαίνω στα σπίτια τους, να ακούω αυτό που θέλουν να πουν, αλλά δεν ξέρουν που, να συμπάσχω στις ζωές τους. Είναι πραγματικά συγκλονιστικό πως οι ίδιοι άνθρωποι που σε απωθούν όταν πας να τους φωτογραφίσεις στο δρόμο είναι οι πιο ανθρώπινοι, οι πιο γενναιόδωροι, μόλις καταφέρεις να αποκτήσεις μια σχέση μαζί τους. Τότε η εικόνα γίνεται ψυχογράφημα και η οποιαδήποτε ταυτότητα αποκαλύπτεται […] δυστυχία, πόνος, αδικία αλλά και ευτυχία, συμπαράσταση, ποίηση. Αυτή είναι η φωτογραφία για μένα».
Χρήσιμα Links:
*Για να θαυμάσετε ένα μέρος του φωτογραφικού έργου του Patrick Zachmann μπορείτε να μπείτε στη διεύθυνση:
*Για περισσότερες πληροφορίες για το τελευταίο έργο του Patrick Zachmann “Ma proche Banlieue” που αναφέροταν και στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, μπορείτε να μπείτε στη διεύθυνση:
*Για πληροφορίες σχετικά με τις φωτογραφίες του Patrick Zachmann για την παράνομη μετανάστευση στην Ελλάδα, μπορείτε να μπείτε στη διεύθυνση:
http://alitispress.blogspot.com/2009/11/patrick-zachmann.html
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
