Η χρησιμότητα των φίλτρων στις φωτογραφίες τοπίου είναι αδιαμφισβήτητη. Τι γίνεται όμως όταν δεν τα έχουμε;
Αν δεν έχουμε ντεγκραντέ, μια σχετικά εύκολη λύση είναι το blending ή μασκάρισμα. Η επικάλυψη δηλαδή πολλών λήψεων του ίδιου θέματος αλλά διαφορετικής έκθεσης η κάθε μία, με σκοπό να καλύψουμε το φάσμα της φωτεινότητας που βλέπει το μάτι, αλλά ως γνωστόν ο αισθητήρας της μηχανής αδυνατεί να καταγράψει.
Θα χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα τη φωτογραφία μου «Έρια Ευβοίας».
1. Λήψη
Το νούμερο ένα απαραίτητο εργαλείο είναι το τρίποδο, για δύο λόγους.
Κατ’αρχήν γιατί θα πρέπει να έχετε ακριβώς το ίδιο κάδρο σε όλες τις λήψεις, αλλιώς η ανάμειξη θα έχει επιπλέον τη δυσκολία να φέρετε ακριβώς τη μια εικόνα πάνω απ’την άλλη. Ο δεύτερος λόγος βρίσκει εφαρμογή συνήθως όταν έχετε τοπίο με τρεχούμενα νερά και θέλετε ν’ αποδώσετε την κίνησή τους: οι χρόνοι έκθεσης που θα χρησιμοποιήσετε είναι τέτοιοι, που το κράτημα της μηχανής με το χέρι είναι απαγορευτικό.
Πριν φτιάξουμε το κάδρο και στερεώσουμε τη μηχανή μας, θα πρέπει να φωτομετρήσουμε σε δύο περιοχές, στην πιο φωτεινή και στην πιο σκοτεινή, κρατώντας σταθερό το διάφραγμα.
Με ISO100 και f/22 (γιατί δεν είχα ND), το φωτόμετρο της μηχανής μου έδειξε χρόνους έκθεσης 1/4sec για τη φωτεινή και 2sec για τη σκοτεινή περιοχή, οπότε πήρα τις εξής δύο φωτογραφίες:
Παρατηρήστε ότι στην πρώτη φαίνονται οι λεπτομέρειες των δέντρων και ο ουρανός στο βάθος, αλλά η υπόλοιπη εικόνα είναι θεοσκότεινη. Αντίστοιχα στη δεύτερη φαίνονται καθαρά ο βράχος και οι πέτρες στο πρώτο πλάνο, αλλά ο ουρανός και τα δέντρα έχουν σχεδόν καεί.
Εντελώς εγκυκλοπαιδικά, να πω ότι τράβηξα άλλες δύο ενδιάμεσες φωτογραφίες, με χρόνους 1/2 και 1 sec, αλλά εδώ για συντομία τις παραλείπω. Η διαδικασία είναι ακριβώς ίδια, πιο χρονοβόρα όμως γιατί είχα να δουλέψω σε τέσσερα layers αντί για δύο.
2. Επεξεργασία
Ανοίγουμε τις δυο εικόνες μας στο Photoshop, αντιγράφουμε τη μία απ’τις δύο (Ctrl A, Ctrl C) και την κολλάμε (Ctrl V) επάνω στην άλλη.
Προσωπικά έχω συνηθίσει να κολλάω την πιο σκοτεινή πάνω απ’την πιο φωτεινή, αλλά πραγματικά δεν έχει σημασία.
Όταν γίνει η επικόλληση, δημιουργείται ένα δεύτερο layer που περιέχει τις πληροφορίες της εικόνας που επικολλήσαμε. Στο layer αυτό θα πρέπει να βάλουμε μια μάσκα, πατώντας στο παραθυράκι των Layers το τρίτο κουμπάκι από αριστερά στο κάτω μέρος, αυτό με το ορθογώνιο και τον κύκλο στο εσωτερικό του (Add layer mask).
Βλέπουμε ότι στο καινούργιο μας layer εμφανίζεται ένα λευκό ορθογώνιο, που είναι η μάσκα.
Μια μικρή παρένθεση για το τι κάνουν οι μάσκες:
Μια διαφάνεια χωρίς μάσκα είναι πλήρως ορατή. Αν της «φορέσουμε» μια άσπρη μάσκα, που αυτό κάνουμε πατώντας το κουμπάκι, θα εξακολουθήσει να φαίνεται όπως πριν, δεν αλλάζει τίποτα.
Αν η μάσκα γίνει μαύρη, οι πληροφορίες της αντίστοιχης διαφάνειας δεν θα είναι πλέον ορατές.
Κλείνει η παρένθεση.
Αν λοιπόν η μάσκα μας έχει άσπρο χρώμα, το οποίο διαβαθμίζεται ομαλά προς το μαύρο, η διαφάνειά μας θα σβήνει σιγά-σιγά μέχρι που θα εξαφανιστεί. Σε αυτό ακριβώς το εφφέ βασίζεται η απομίμιση των φίλτρων ντεγκραντέ.
Αυτό γίνεται με το εργαλείο Gradient Tool. Αναγνωρίζεται εύκολα γιατί μοιάζει με φίλτρο ντεγκραντέ και βρίσκεται κάτω από τη γόμα (Photoshop CS3).
Όταν επιλέξουμε αυτό το εργαλείο, δύο πράγματα θέλουν προσοχή.
Το ένα είναι να έχουμε χρώμα προσκηνίου (foreground color) το λευκό και χρώμα παρασκηνίου (background color) το μαύρο. Συνήθως είναι προεπιλεγμένα με το που βάλουμε τη μάσκα, οπότε δε χρειάζεται ν’αλλάξουμε κάτι.
Το άλλο είναι να έχουμε γραμμική διαβάθμιση (linear gradient), που είναι η πρώτη από τις πέντε επιλογές κάτω από το μενού του Photoshop.
Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}
Το τελευταίο βήμα, και ίσως το πιο δύσκολο, είναι να βάλουμε τη διαβάθμιση στη μάσκα μας.
Κάνουμε κλικ επάνω στο λευκό ορθογώνιο, ορίζουμε το σημείο αρχής με αριστερό κλικ, κρατάμε πατημένο μέχρι το σημείο τέλους και αφήνουμε. Η διαφάνειά μας θα σβήνει σιγά-σιγά προς την κατεύθυνση που ορίζει η ευθεία που ενώνει τα δύο σημεία, αφήνοντας την από κάτω στρώση να αποκαλυφθεί.
Όταν βάλουμε τη σκοτεινή διαφάνεια πάνω απ’τη φωτεινή, η κατεύθυνση της διαβάθμισης είναι πάντα από πάνω προς τα κάτω.
Η δυσκολία βρίσκεται στη σωστή εφαρμογή του gradient tool. Όπως και στην περίπτωση των φίλτρων, έτσι και εδώ πετυχημένο αποτέλεσμα έχουμε όταν η επέμβαση δε φαίνεται. Εδώ μπαίνει και η προσωπική μας κρίση, και φυσικά η διάθεσή μας να πειραματιστούμε, πιστεύω όμως ότι οι παρακάτω συμβουλές ίσως κάνουν τη ζωή μας λίγο πιο εύκολη:
α. Το συγκεκριμένο εργαλείο λειτουργεί τόσο πιο ομαλά (άρα είναι λιγότερο ορατό), όσο περισσότερο απέχουν μεταξύ τους τα σημεία αρχής και τέλους.
β. Τοπία με ευδιάκριτο ορίζοντα είναι η πιο εύκολη περίπτωση: βάζουμε κατακόρυφη διαβάθμιση (κρατώντας ταυτόχρονα το πλήκτρο shift, η γραμμή του gradient tool γίνεται κατακόρυφη ή οριζόντια).
γ. Γενικά είναι καλό να διακρίνουμε, έστω και νοητές, διαχωριστικές γραμμές στη φωτεινότητα. Η διαβάθμιση είναι πιο πετυχημένη, όταν μπαίνει κάθετα στις γραμμές αυτές. Αυτό έκανα και προηγουμένως, αν προσέξετε έβαλα τη διαβάθμιση όσο γινόταν κάθετα στη νοητή σκοτεινή λωρίδα που χωρίζει τα δέντρα και τον ουρανό απ’τα υπόλοιπα στοιχεία.
Μερικά tips ακόμα
1. Μετά το blending ίσως χρειαστεί διόρθωση στα levels, οπότε τσεκάρετε το ιστόγραμμα.
2. Αν έχετε πάνω από δύο λήψεις, θα σας διευκολύνει να τοποθετήσετε τα layers είτε με αύξουσα είτε με φθίνουσα σειρά φωτεινότητας (από το πιο σκοτεινό στο πιο φωτεινό ή ανάποδα).
3. Αποφύγετε να «φτιάξετε» διαφορετικές εκθέσεις από μία μόνο φωτογραφία (π.χ. αλλάζοντας το exposure από το raw αρχείο). Ανοίγοντας τους σκοτεινούς τόνους θα δημιουργήσετε κόκκο, που συνήθως είναι ανεπιθύμητος στα τοπία.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
